تاريخچه مسجد مقدس محدثین بابل مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل


مقدمه

بابل شهری است در ۱۵ کیلومتری جنوب دریای مازندران که اکثر مورخان تاریخ بنای آن را به بعد از ورود اسلام به ایران نسبت می‌دهند. برخی مورخان باورمند به وجود شهری به نام «مه‌میترا» در جای شهر کنونی بابل در دوره پیش از اسلام هستند، ولی بنا بر اسناد تاریخی موجود، نخستین شهر بناشده در این مکان، «مامطیر» و در دوره پس از ورود اسلام بوده است. نام این شهر پس از آن به «بارفروش‌ده» و سپس به دلیل گسترش شهر، به «بارفروش» تبدیل شد. نام شهر در تاریخ ۳۰ اسفند ۱۳۱۰ به «بابل» دگرگونی یافت و این مصوبه در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۱۱ ابلاغ شد.

اهمیت ‌یافتن شهر بابل را می‌توان از زمان شاه عباس بزرگ دانست که نام شهر از «بارفروش‌ده» به «بارفروش» دگرگون یافت و شاه عباس کاخ خود را در جزیره«بحرارم» بابل ساخت. از آن زمان این شهر اهمیت بازرگانی بیشتری یافت و در دوره افشاریان و زندیان به مرکزیت مازندران رسید.

مسجد مقدس محدثین هم خانه خدا است و هم مسجدی است که به امر مولایمان صاحب الزمان بنا گردید و هم توسط آن حضرت نامگذاری شد و هم مقبره عالمان فرزانه خصوصاً دو عالم فرزانه و ربانی و صاحبان کرامات مرحومان ملا نصیرا متوفی 1150 ق و شیخ کبیر متوفی 1345 ق را در خود دارد و هم معبد عشق است که حدود سیصد سال ذکر و نام خدا و مجالس اهلبیت ع در آن اقامه می گردد و به خلاصه کلام از نظر معنوی چیزی کم ندارد و با همه قداست خود , هنوز برای بسیاری از مردم کشورمان و مومنین ناشناخته است.


بر خی از دلایل و عوامل موفّق بودن این مسجد

جلوه­های معنوی و عرفانی و مدیریت بهینه امور توسط مسئولان این مسجد به همراه برخی عوامل دیگر موجب شده تا هر شب چهارشنبه یا زمان­های دیگر، خیل عظیم جمعیّت از جای جای استان مازندران به این مکان بشتابند. این جمعیّت که بر اساس اذعان مسئولان مسجد، 70 درصد از آنان را جوانان نسل سوم تشکیل می­دهد، علیرغم برگزار بودن مراسم­های مذهبی در مساجد مطرح اطراف، به این مسجد مقدّس رو می­آورند تا از جلوه­های معنوی این مسجد مقدّس بهره­مند شوند. این اقبال عامّه و حدّ اکثری به برخی عوامل دیگر هم مربوط می­شود. در ادامه، به برخی از جلوه­های معنوی­ـ­عرفانی و عوامل دیگر که موجب موفقیّت مدیران مسجد شده است به اختصار اشاره می­شود:

حکایت تشرّف

در نيمه اول قرن 12 هجري حدود 300 سال پيش , اين مسجد به امر خاص حضرت مهدي (عج) به عالم جليل القدر، فرزانه دوره صفويه، مرحوم محمد نصير بارفروشي معروف به «ملا نصيرا» (متوفای 1150 قمری) بنا شده است. بر اساس تحقيقات حاصله و شواهد موجود، وي از نوادر روزگار و داراي فضايل و كرامات بسياري بوده , كه در بيداري خدمت امام زمان(عج) تشرف يافته است و آن حضرت به ايشان امر فرمود تا در اين مكان مسجدي بنا كند و نام آن را «محدِّثين»(راويان حديث) بگذارد.   محدثین به حروف ابجد 643 است که برابر با نام مقدس امام زمان (الحجه ابن الحسن) می باشد.

بنا بر نقل كهنسالان از مؤمنين و بعضي از علماي اين شهر كه اين مطلب، سينه به سينه تا كنون نقل شده ، شرح بناي اين مكان مقدس را چنين آمده است :

… دربِ منزل عالم ربّاني، مرحوم ملا نصيرا،  به صدا در مي آيد و او در را باز مي كند و چشمانش به به تمثال بی مثال و زیبای مولاي انس و جان، حجة بن الحسن، امام زمان (عج) می افتد و حضرت از او مي خواهد با وی همراه شود و به دنبالش بیاید! او نيز امتثال مي كند و با هم  به راه مي افتند تا به گوشه ای از باغچه متعلق به ملا نصیرا مي رسند؛ حضرت بر سر چاهي در اين مكان مي ايستد و آب چاه بالا مي آيد و وضوء مي سازد و مرحوم ملا نصيرا نيز از آن چاه وضوء مي گيرد و در گوشه ای به نماز  می ایستد و ملا نصیرا هم به آن شخصيت والا مقام اقتدا مي كند و بعد حضرت به ايشان امر مي كند كه در اين مكان مسجدي بنا كند و نام آن را «محدثّين» بگذارد. این مکان در آن زمان در یهودی محله، مرکز خانه ها و تجارت اسکان یهودیان در شمال کشور بود.

ملا نصیرا بعد از دستور ولایی، بنّاها و کارگرانی را برای ساختن مسجد استخدام کرد؛ اما هنگام ساخت محراب صبح که برای ادامه کار می آمدند با تعجب محراب مسجد را خراب شده می دیدند و گمان کردند یهودیان نیمه های شب مخفیانه آن را خراب می کنند! مکان محراب را عوض می کردند و هر محلي را كه انتخاب مي كردند، خشت هاي آن فرو مي ريخت و شبها محراب تخریب می شد!  ملا نصیرا نگهبانانی را شبها گماشت تا خرابکار را دستگیر کنند اما آنها کسی را ندیدند. ناگزیر ملا نصیرا کار را تعطیل اعلام کرد تا راز آن معلوم گردد.

او با اضطراب در این مکان خود قدم می زد و برای چاره جویی تامل می کرد و توسل می گرفت تا آن که ناگهان روزي با تعجّب در ابتداي صبح مشاهده كرد که خشت هايي به صورت هلال، محل و جهت محراب و قبله را نشان مي دهد که برای پایه محراب آماده شده و از قبل نبوده است. بعد ايشان، معماران را طلبید و آنان را سرزنش نمود که چرا بدون اجازه ی من پایه ی محراب را ساخته اید؟ گفتند: ما به دستور شما از آن زمان تاکنون به اینجا نیامده ایم. فهمید که باید رازی در میان باشد و حتما دست حضرت صاحب(حج) در این محراب نقشی داشته و فرمود: بر روی همین پایه، محراب بسازید و اگر محراب استوار ماند، دیوار  مسجد را بر مبنای همین محراب بسازید.

کارگران خشت های محراب را بر همان پایه چیدند و محراب برقرار ماند و مسجد هم به موازی آن مستقیم روی به قبله ساخته شد و از آن زمان اين محراب مبناي قبله مردم شهر بابل و مقدس گرديد.

آن مرحوم در اين ملاقات يا در تشرف ديگر اين دستور ولايي را دستور می دهد تا بر روی محراب چنین بنویسند و این کتیبه ی موجود سالیانی دراز بر روي محراب مسجد نقش بسته است:

( لَقَد اَمَرَ الشَّمسُ الخَفي خاتِمُ المَعصُومينَ بِبِناءِ هَذا وَ سَمّاهُ بِمَسجِدِ المُحَدِّثينَ)

يعني: به تأكيد آن خورشيد پنهان، آخرين معصوم، به ساختن اين مكان امر فرمود و آن را مسجد محدثين ناميد. شعبان المعظم1136هـ»

مردم شهر بابل به محراب مقدس محدثين اعتقاد بسيار دارند و معتقدند کسی که بار اول وارد این مسجد می شود، اگر در این محراب دو رکعت نماز برای حاجت خود بجا آورد. حاجت روا می گردد.

هنگامي كه قبله نما براي تأيين قبله در دسترس مردم شهر بابل قرار گرفت، براي دُرستيِ  قبله نما،  آن را درون این محراب مي گذاشتند و مي ديدند كه  اگر همخواني با جهت محراب داشت، حكم به درست بودن قبله نما مي كردند و در غير اين صورت، قبله نما را معتبر نمي دانستند.

وجه ديگر تقدُّس اين محراب، مشاهده شدن امام زمان «عج» در اين محراب است كه به نماز ايستاده بود و در کتاب کرامات مسجد مقدس محدثین حکایت آن نقل شده است.

 

سبب نام گذاري مسجد

هر چند نيّت آن حضرت از نام (محدثین) براي ما معلوم نيست و لكن ازمطالعه تاريخ محلّي مي توان چنين برداشت كرد كه اين نام  و مكان ، حربه و  پايگاهي در مقابل يهوديان و فرقه باطل بابيت قرار گرفته است، زيرا چنين نقل شده است كه در اين شهر يهوديان بسياري زندگي مي كردند و بين آنان و مسلمانا ن همواره جنگ و ستيز بود . در کنار  اين مسجد،  محله اي به نام «يهودي محله» شهرت دارد.

این شهر بعد از یهودیان که به اسرائیل فراخوان شده اند، روزگاری از پایگاه اصلی فعالیت بابیه و بهائیه بود که با حکم جهاد مرحوم علامه سعیدالعلماء بارفروشی, از وجود آنان پاک گردید.

مسجد محدّثين و علماء

وجود  قبور علماء به خصوص دو شخصیت ملی و فرزانگان بی بدیل حضرات آیات عظام ملا نصیرا و شیخ کبیر دوم در صحن مسجد، حكايت از توجه عالمان دینی و موقعيّت علمي اين مسجد مي كند.

 

حضرت علامه آية الله ملّا نصيرا

مجتهد فرزانه حضرت آيت الله محمد نصير بارفروشی  فرزند محمد معصوم , از اكابر علماي اماميه و اعاظم مجتهدين مازندراني در قرن دوازدهم هجري و اواخر دوره صفويه مي باشد كه از شهرت بسياري برخوردار بود. وي، عالمي عارف، زاهدي عابد و متکلم و ادیب و فقیه و داراي كرامات و مورد احترام عموم مردم منطقه و علماي اعلام بوده و هم اکنون نیز , مزارش در این مسجد محل حاجات اهل دل و نیازمندان است.

برحسب تاريخي كه از كتيبه محراب مسجد محدّثين بابل معروف به مسجد مقبره  به دست مي آيد، اين مسجد در زمان حيات آن بزرگوار و به دستور حضرت ولي عصر «عج» بنا گرديد و سرپرستي و اتمام ساختمان مسجد، با نظر مستقيم و نظارت ملا نصيرا(ره) صورت مي گرفت. در کتاب تراجم الرجال حسيني نيز آمده است: در بعضي از نوشتجات و نسخ خطّي چنين عباراتي بوده است:

« خورشيد پنهان خاتم المعصومين به بناء اين ساختمان امر نموده و او را مسجد محدثين ناميد»،

اين را به چشمانم در كتيبه يكي از مساجد بارفروش مازندران ديدم كه باني مسجد به امر امام زمان «عج» مردي محدّث كه در تقوا، ورع  و زهد و مكاشفات، معروف و نزد همه زنان و مردان حتي كودكان و همچنين نزد همه علماء و مجتهدين از محبوبيت خوبي برخوردار بود و به ابي نصيرا(ملاّ نصيرا) فرزند معصوم مازندراني معروف مي باشد.

در مجلس مؤسساني كه نادر شاه افشار دركلات نادري(اطراف دشت مغان) و در اسفند سال1148 قمري با حضور علماي طراز اول استانها ترتيب داد، مرحوم ملا نصيرا به عنوان مجتهد طراز اول مازندران و شخصيت ممتاز اين استان، در آن مجلس شركت كرد.

مرحوم شيخ آقا بزرگ تهراني«ره» در طبقات اعلام الشيعه ي قرن دوازدهم از ايشان ياد کرده است. تأليفات وي عبارتند از:

1-جنّه السّاعي في الاخلاق.

2-  نور اليقين في اصول الدّين، درابتداي اين كتاب مي نويسد: در بيست سالگي بصيرتي د ردين پيدا كردم و كتابهاي مختلفي را مطالعه كردم، از همه كتابها نا اميد شدم و بر خدا توكل كردم تا آنجا كه خداوند به جود خود بر من منّت نهاد و از معلومات خود اين كتاب را به نام نور اليقين نگاشتم.

3-مرأت المصلّين في تحقيق فروع.

4-حديقه الدّاعي.

5-كنز الشيعه لحذف حرف الشنيعه.

6-نور العيون.

7-تُحفه اولي الافحام في شرح خبر هشام.

8-شمس البدور و لؤلؤ البُحور.

9-رساله اي در اخلاق .

10-بدر المنير در مسائل اخلاقي.

آن عالم فرزانه پس از عمري پر بركت در حدود سال 1150يا 1160 قمري از دنيا رفت و طبق وصيت خودش در مسجد مقدّس محدّثين بابل دفن گرديد. مقبره ايشان توسط وثوق الدوله به امر زهير الدوله در سال 1295قمري و يا توسط ميرزا يوسف مستوفي الممالك صدر اعظم ناصر الدين شاه متوفي 1303 بنا شده است. پس از وي علماي ديگري همچون  پروانه هايي اطراف شمع وجودش مانند مرحوم شيخ كبير، در جوار قبر وي آرميده اند.

آيت العظمي شيخ محمد حسن كبير (شيخ كبير)

وي يكي از ستار گان درخشان جهان تشيع و حكيم فرزانه و عالمي نامدار و مرجع تقليد بود. پدرش مرحوم « ملّاصفر علي» از فلاسفه بزرگ و اهل بابلکنار بود و شیخ کبیر فلسفه و عرفان را نزد پدرش آموخت، سپس راهي عراق شده و در شهر مقدس كربلا سكني گزيد. بسياري از علماء، مانند: آيت الله العظمي مرعشي نجفي از ايشان اجازه نامه نقل حدیث در يافت كردند. مرحوم آيت الله مرعشي، به ايشان و اين مسجد ارادت مي ورزيد و دیگران را به زیارت قبر شریفش سفارش می کرد و در زمان حيات خود كتاب هايي به اين مسجد اهداء كرده است.

علامه سيد محسن امين در اعيان الشيعه مي نويسد: شيخ محمد حسن بار فروشي، معروف به شيخ كبير، از سالخوردگان علماي معاصر و از شاگردان صاحب جواهر و داراي اجازه از ايشان مي باشد. عالمي فاضل، فقيهي اصولي، محدّثي رجالي و اديب است. رساله عمليه او به نام «صراط النجات» در اختيار مقلدين ايشان بود.

در تاريخ آمده است كه ناصر الدين شاه در سفرش به بابل به محضر وي شرفياب شد و عرض ادب نمود.

تأليفات وي عبارتند از :

1- نتيجة المقال في علم الدرايه و الرجال.

2- حاشيه بر كتاب فرائد الاصول شيخ مرتضي انصاري.

3 - سراج الاُمّة، شرح مفصل برلمعه شهيد اول .

4-حديقه العارفين در اخلاق.

5 - حديقه الشيعه في الاخلاق.

6- تتميم الدره في صلاه الجمعه .

7- حاشيه بر شرح تصريف ملا سعد الدّين تفتازاني.

8- شرحي بر شرح تصريف تفتازاني.

9- صراط النجاه كه رساله عمليه وي بود.

 

وي پس عمري با بركت و سرشار از خدمت و معنويت كه بيش از يك قرن بود، درماه شوال 1345  ق از دار دنيا رفت و پيكر مطهرش با شكوه خاصي از اقشار مختلف مردم تشييع و درمسجد مقدس محدّثين، بنا بر وصيتش دفن گرديد و عنوان كرده بود كه قبر مرا بلند تر از عالم ربّاني ملا نصيرا  نسازيد.

كراماتي كه از اين مسجد مشاهده شد،  بهترين دليل بر اعتبار و منزلت ويژه اين مكان است كه اسباب فيض الهي را فراهم مي كند. شبهاي چهار شنبه، دعاي توسل و  شبهای شنبه( غروب جمعه بعد از نماز عشا) حضور گسترده جوانان و مؤمنین از شهر های استان ، شور و حال خاصي دارد.

مرقد منّور دو شهید گمنام

با پیگیری مسئولین مسجد و برخی از خانواده­های معظّم شهدا، دو پرستوی پر و بال شکسته، 20 و 21 ساله که تازه کشف شده اند و از شهدای عملیات والفجر 6 , منطقه چیلات دهلران بوده اند، بر دوش مردم ولایتمدار و خانواده‌های شهدا در سالروز شهادت امام موسی کاظم (ع) مورّخه 7/5/87 تشییع شده اند و در این مکان مقدّس در آغوش خاک آرمیدند. این دو نگین تابان یادمان فرهنگ جهاد و شهادت را تداعی نموده و یاد و خاطره شهدا را بیش از پیش زنده نموده است. مزار شریف این دو پرستوی مهاجر اکنون با بارگاه زیبایشان در صحن جامع مسجد زیارتگاه مؤمنین خصوصا در غروب پنجشنبه برنامه زیارت عاشورا می باشد.

فعالیّت­های فرهنگی و برنامه­های اثربخش

علاوه بر عوامل و دلایل مطرح شده، وجود فعالیت­های فرهنگی و منسجم و برگزاری برنامه­های مذهبی منظّم و اثربخش یکی از عوامل موفقیّت این مسجد است. تکرار و انسجام و قدمت برگزاری برخی از برنامه­های فرهنگی و مذهبی تا به 40 سال هم می­رسد.

در این مسجد کلیه نماز­های یومیّه به جماعت برگزار می­شود. در حواشی نماز جماعت، تلاوت مستمرّ قرآن کریم و تفسیر آیات شریف قرآن و تفسیر نهج البلاغه و صحیفه سجادیه و و ارائه احکام و قرائت ادعیه­هایی مانند دعای کمیل و توسّل و زیارت عاشورا وآل یاسین و زیارات دیگر به همراه احادیث اخلاقی با تلاش امام جماعت فعّال و مخلص این مسجد برگزار می­شود. حتّی بر اساس برخی اقوال مؤمنین، تاریخچۀ مراسم دعای توسّل مسجد به 30 سال هم می­رسد که افراد آغازگر آن هم­اکنون از شهدا و سرداران معروف شهر هستند. مراسم مربوط به سوگواری سرور و سالار شهیدان و آل الله و صفر و فاطمیّه و اعتکاف و احیای کامل لیالی قدر و جشن اعیاد و مناسبت­ها خصوصا دهه فرخنده مهدویت به مناسبت میلاد با سعادت امام زمان(عج) از برنامه­های فرهنگی منسجم و فراگیر در (سطح شهرستان و استان) این مسجد است که هر سال بهتر از قبل برگزار می­شود. این مسجد سایتی منسجم و به روز با فعالیّت گسترده در فضای مجازی به اشاعه فرهنگ مهدویّت و سایر امور مذهبی و دینی می­پردازد.

مراکز فرهنگی مسجد که از سال 1384 تاکنون تاسیس شده و فعالیت دارند عبارتند از: حوزه علمیه خواهران حضرت نرگس خاتون، مهد انتظار، بسیج خواهران، کانون فرهنگی هنری خانه خورشید، کتابخانه مهدویت، تشکل خادمان، خادماتن حرم شهدا، ستاد مراسمات مسجد.

این سایت (www.mohaddesin.ir) مهمّ­ترین فضای مجازی برای اطّلاع­ رسانی در خصوص زمانبندی و جزئیات برنامه­ ها و مراسم ­های مسجد است.

چون ردّ قدم­های تو در خود دیدم آرامگه فرشتگان گردیدست.

در وصف محدّثین فقط می­گویم این معبد عشق خانه­ی خورشید است.


تلفن های تماس با (کد011): (مسجد32293323) ، (تلفکس وفروشگاه فرهنگی32208961)

(انتشارات32206171) ، (کتابخانه کانون32208321 ) ، (آشپزخانه حضرت 32228010)،

تلفن گویای برنامه ها( 32201016) ، حساب نذورات نقدی: (بانک ملت99919593)


 

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید

می خواهم به مسجد کمک کنم

941امروزmod_vvisit_counter
2263دیروزmod_vvisit_counter
7388این هفتهmod_vvisit_counter
13433هفته گذشتهmod_vvisit_counter
39893این ماهmod_vvisit_counter
47468ماه گذشتهmod_vvisit_counter
4330336کل بازدیدهاmod_vvisit_counter

تور مجازی

تور مجازی مسجد محدثین

تور مجازی مسجد محدثین
مشاهده / دانلود